CRONICA DE L’AGACHAIRE

Vaquí la cronica setmanièra de l’Agachaire d’aquest diménegue (dimenge) dins “La Provence”, edicion deis Aups. Per informacion, aquesta cronica comencèt, l’i a mai de vint e vuèch ans, lo 8 de junh de 1997. Òsca ! Cronica dau 05 d’octòbre dau 2025 en lenga nòsta per l’Agachaire

Faus-noms de païs (1)

Parlavo dimenge passat, a prepaus d’aqueu dei Manarencs, dei
faus-noms qu’autre temps, entre vilas e vilatges, lo monde se
balhavon. Aquò m’a donat l’idèia de parlar des autrei faus-noms
conoissuts dins nòste despartament. Cada païs aviá lo sieu, e de
còps ses abitaires n’avián mai que d’un. En 1910, Victor Lieutaud
n’aviá relevat una tiera per 104 endrechs bas-aupencs. Ara que son
oblidats, es interessant de veire les qualitats – e subretot lei defauts
– que lo monde se trobavon d’un païs a l’autre.
Se ne’n comprenem encara pron (mai pas totei, se’n manca), la
maja part dau temps avem pas la mendra idèia dei rasons que,
censament, lei justificavon. Es pas segur que Lieutaud n’aguèsse
sachut fòrça mai que nautrei : de tot biais, dona just lo nom des
endrechs en francés, seguit dau faus-nom que li èra estacat. Aquò
sensa assajar, coma aviá fach Barjavel au sègle d’avans per
Vauclusa, de ne’n trobar la rason. Alevat per un que n’aviá legit
l’istòria dins un librilhon vièlh que li avián prestat. Èra aquela
qu’explica un faus-nom dei Manosquins aguent traversat lei
segles : aqueu de Faus-temoins.
Este faus-nom segon Mistral s’aplicava pereu en Vauclusa au
monde d’Eirargas, a tres ciutats gardonencas e a doas gasconas.
Mais es qu’a Manòsca que ne’n sabem la rason. Es aquela que vos
contarai la setmana que vèn.
(De seguir)

Jean Yves ROYER