Le vocabulaire des dents.
Dent : nom feminin ò nom masculin, per influença de l’italian). Organe dur format d’ivòri e recubèrt d’esmaut sus la corona, implantat dins l’òme sus lo bòrd dei maissèlas, e que sièrve à chaplar lu aliments, a mòrdre. (cf : diccionari niçard de Reinat TOSCANO)
Li dents de lach / li ratonas. Traucar li dents (faire les dents).
La pala (l’incisive) – lo crochet ò la dent de l’uelh (la canine) – la premolara (la prémolaire) – lo caisselà (la molaire).
Li dents de sen ò saviessa ò de sagessa.
Un dentilhon (chicot)
Una raíç (une racine).
La boca – la lenga – lo palat (le palais, bouche).
Li tonsilas (Les amygdales) – La nioleta (la luette).
La maissèla sobrana (la machoire supérieure)– La maissèla sotrana (la machoire inférieure).
La gengiva (la gencive).
Li labras ò li bregas (les lèvres).
Lo dentista (l’arranca-dents). La dentiera (le dentier). Li faussi dents.
Lo dentifrici.
Dentari (Dentaire).
Aver mau de dents. Un afta / lo mau blanc. Faire una consulta.
Aver mau dents, aver una dent gastada, una ràbia de dents, una dent que bolega (branlante), mi siáu fach levar una dent.
Traucar una dent. Una corona. Un pònt.
Faire tres-tres ò faire quatre-quatre (onomatopées, claquer des dents).
S’es maridat un rango ‘mé una sensa dent (cançon)…



Un pauqueton de vocabulari provençau a l’entorn dei dents :
-caissau, caisselau = molaire, grosse dent
-desdentar = édenter
– dentadura = dentition (denture)
-dent rovilhosa = dent entartrée
-faire crussir, cracinar lei dents = grincer des dents (de colère)
-faire gingin, faire tres-tres = claquer des dents, grelotter
– faire lei tachetas = claquer des dents de froid ou de peur
– virar, revirar lei dents (còntra quauqu’un) = montrer les dents, tenir tête
Merci pour toutes ces définitions. Mille excuses si je vous réponds en français mais si je comprends et lis la langue occitane (niçoise) je ne la parle que très mal et ne sais pas l’écrire.
Mercé de nos segre. La baieta !